ต้นมะกอกโอลีฟกลายเป็นไม้ยืนต้นยอดนิยมที่เหล่าคนรักสวนและนักจัดภูมิสถาปัตย์เลือกใช้เพื่อเพิ่มความหรูหราให้กับสวนสไตล์เมดิเตอร์เรเนียนให้กับบ้านและโครงการต่าง ๆ แม้จะมีถิ่นกำเนิดจากแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนที่มีอากาศหนาวเย็นและแห้ง แต่ต้นโอลีฟก็สามารถเติบโตและแผ่กิ่งก้านอย่างสง่างามในประเทศไทยได้ หากเข้าใจธรรมชาติและการดูแลอย่างถูกวิธี ดังนั้นในบทความนี้ Olive de Casa เราจะขอพาคุณไปเจาะลึกเทคนิคการดูแลต้นโอลีฟ เพื่อให้ต้นไม้ของคุณทรงสวยและแข็งแรงอยู่เสมอ  

  ปัจจัยหลัก ที่ส่งผลให้ต้นไม้ทุกสายพันธุ์เจริญเติบโตดี คือปริมาณน้ำที่เหมาะสม และปริมาณของแสงแดดที่เพียงพอ และดินที่ดี มีแร่ธาตุที่เหมาะสมกับพืชแต่ละชนิด แต่ละสายพันธุ์

การเลี้ยงดูพืชใดๆ ก็ตาม จึงจำเป็นต้องศึกษา เลือกสิ่งที่เหมาะสมที่สุด ให้กับพืชแต่ละชนิดนั้นและโอลีฟก็เช่นกันครับ 🍃

  ดังนั้นการเลือกดินที่เหมาะสมสำหรับการปลูกต้นโอลีฟจึงเป็นสิ่งที่สวนของเราให้ความสำคัญอย่างที่สุด

โอลีฟ เป็นพืชที่ไม่ชอบปริมาณน้ำที่มากจนเกินไป หากดินชื้นอยู่ตลอดเวลา หรือมีอุ้มน้ำ จะก่อให้เกิดเชื้อราในราก ส่งผลให้ระบบรากเสียหาย ดินที่เหมาะสมกับการปลูกต้นมะกอกโอลีฟ จึงควรเลือกเป็นดินที่ระบายน้ำได้ดี เพื่อไม่ให้เกิดน้ำขังบริเวณรากของซึ่งจะส่งผลเสียในระยะยาวได้ ดังนั้นเราจึงควรหลีกเลี่ยงการผสม ดินเหนียว ดินเนื้อแน่น หรือกาบมะพร้าวที่สามารถอุ้มน้ำได้นาน

  ดินที่เราแนะนำเป็นดินแบบ light soil ที่มีส่วนผสมดินดำ พีทมอส อินทรียวัตถุจากธรรมชาติที่ป้องกันการเกิดเชื้อรา สามารถเติมเสริมหินภูเขาไฟ และปนด้วย ทราย ปริมาณเล็กน้อย เพื่อช่วยทำให้ดินโปร่ง มีความพรุนสูง ถ่ายเทอากาศได้ดี ช่วยเพิ่มช่องว่างในดินให้ระบบรากเดินสะดวก ดินที่โปร่งจะช่วยให้ระบายน้ำได้ดีขึ้น และจะส่งผลให้ระบบรากของต้นโอลีฟสามารถเจริญเติบโตแข็งแรง หาสารอาหารได้มาก ในระยะยาวครับ

มะกอกโอลีฟโดยทั่วไปเจริญเติบโตได้ดีในภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งมีฤดูหนาวค่อนข้างชื้นและ ฤดูร้อน ร้อนแห้ง ลักษณะนี้แตกต่างจากประเทศไทยซึ่งอยู่ภายใต้อิทธิพลของมรสุมและมีฤดูฝนชัดเจน จึงควรเลือกตำแหน่งที่ได้รับแสงแดด ดินระบายน้ำดี และไม่ปล่อยให้ดินอิ่มน้ำ โดยปรับความถี่และปริมาณน้ำตามฝน สภาพดิน และระยะการตั้งตัวของต้น

  ฤดูฝน ในประเทศไทย โดยปกติจะเกิดขึ้นในช่วงกลางปีของทุกๆ ปี โดยเป็นฤดูกาลที่ต่อเนื่องจากฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่ช่วงกลางเดือนพฤษภาคมไปจนถึงกลางเดือนตุลาคม หากมะกอกโอลีฟที่ปลูกในช่วงฤดูฝน หรือบริเวณที่มีฝนตกชุก มะกอกโอลีฟของคุณจะต้องการน้ำน้อย หรือเว้นการให้นํ้าในช่วงฤดูฝน และอาจไม่ต้องรดน้ำเพิ่มเติม ซึ่งมะกอกโอลีฟก็ยังคงเจริญเติบโตได้และสามารถทนทานอยู่รอดได้ในช่วงฤดูฝน

  จากนั้นให้พิจารณาดินหากเกิดน้ำขัง ต้องมีการระบายน้ำออกจากบริเวณที่ปลูกมะกอกโอลีฟ หรือระบายน้ำออกจากถาดรองกระถางเป็นประจำ เพื่อไม่ให้เกิดการขังน้ำซึ่งจะส่งผลต่อระบบรากของมะกอกโอลีฟ ดังนั้น จึงควรใช้ผลิตภัณฑ์ป้องกันการเกิดเชื้อราบริเวณดินเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดรากเน่า

  แม้ต้นโอลีฟจะเป็นพืชที่ทนทานและเหมาะกับอากาศไทย แต่การดูแลที่ขาดไม่ได้คือการตัดแต่งกิ่งและใบอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ต้นเติบโตอย่างแข็งแรง มีอายุยืนยาว และให้ผลผลิตที่ดี นี่คือ 4 เหตุผลหลักที่คุณต้องใส่ใจเรื่องนี้

1. กระตุ้นการแตกกิ่งใหม่ที่แข็งแรง

  การตัดแต่งกิ่งและใบส่วนที่แก่หรืออ่อนแอออกไปเป็นการ ‘กระตุ้น’ ให้ต้นโอลีฟสร้างกิ่งใหม่ ที่แข็งแรงและมีศักยภาพในการออกผลผลิตที่ดีกว่ามาทดแทน ทำให้ทรงพุ่มมีพลังและไม่เสื่อมโทรมตามวัย

2. เพิ่มการถ่ายเทอากาศและแสงแดด 

(หรือ: ส่งเสริมการถ่ายเทอากาศและแสงแดดส่องถึง)

  การตัดแต่งอย่างถูกต้องจะ ‘เปิดโครงสร้างภายในของทรงพุ่ม’ ทำให้แสงแดดและอากาศสามารถเข้าถึงใบทุกส่วนได้อย่างทั่วถึง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการสังเคราะห์แสงและสุขภาพโดยรวมของต้น

3. ป้องกันโรคและแมลงที่เกิดจากความชื้น

  ทรงพุ่มที่ทึบจะทำให้เกิดความชื้นสูงและแสงแดดส่องไม่ถึง ซึ่งเป็นแหล่งสะสมชั้นดีของเชื้อรา แบคทีเรีย และแมลง การตัดแต่งใบจึงเป็นการจัดการสภาพแวดล้อมเพื่อลดความชื้นและเปิดทางให้แสงแดดฆ่าเชื้อโรคตามธรรมชาติ

4. เพิ่มประสิทธิภาพการสังเคราะห์แสงและผลผลิต

  เมื่อแสงแดดส่องถึงใบภายในได้ดีขึ้น ต้นโอลีฟทั้งต้นจะสามารถผลิตอาหาร (สังเคราะห์แสง) ได้อย่างเต็มที่ ทำให้ต้นมีความแข็งแรง สมบูรณ์ และส่งผลโดยตรงต่อการได้มาซึ่ง ผลผลิต (ลูกโอลีฟ) ที่มีคุณภาพสูง